Kącik Techniczny

Witamy w kąciku technicznym

w którym będziemy publikować projekty i rozwiązania kolegów krótkofalowców


BALUN 1:4 DO ANTENY FD-3

Konstrukcja baluna 1:4 dla wyprawowej anteny FD-3 oparta jest na materiale ze strony internetowej pod adresem [ http://f1frv.free.fr/main3c_Baluns.html ].
Przy budowie wykorzystałem posiadany dwu-otworowy rdzeń oraz ze sztucznego tworzywa elementy konstrukcyjne hydrauliki zakupione w Castoramie.


PA KF 300W na 3xGU-50

Wzmacniacz zbudowany został według opisu Igora DL2KQ, znajdującego się na stronie internetowej jego stacji [ http://dl2kq.de/pa/1-1.htm ]. Zamieszczone tam rozwiązanie zasilania trzech lamp GU-50, powtarzanym napięciem pobieranym bezpośrednio z sieci 230V, zachęcało do wykonania konstrukcji jak najmniejszej gabarytowo.

Powstały wzmacniacz pracuje w całym zakresie fal krótkich, od 1,8 do 30MHz, włącznie z pasmami WARC. W toku rocznej eksploatacji współpracował z transceiver-ami FT-857 i FT-450. Mając na uwadze jak najdłuższą eksploatację lamp, zwracana była uwaga, aby wychodząca do anteny moc przekraczała jedynie minimalnie 300 watów, przy maksymalnie pobieranym przez lampy prądzie do 400mA. Z tych samych względów, przyjęto sterować wzmacniacz mocą nie większą niż 30 watów. Jedynie w paśmie 24MHz, przy pełnej mocy sterującej 30 watów, nie osiągalna jest zakładana moc 300 watów – w przypadku tego pasma moc wyjściowa wynosi 240 watów. Na pozostałych pasmach potrzebna moc sterująca do osiągnięcia 300 watów na wyjściu jest różna. Dla przykładu w paśmie 7MHz wynosi ona jedynie 17 watów. Na pozostałych jest wyższa, najczęściej jednak w pobliżu albo na poziomie 30 watów.


PA KF 250W na 2xQQE-06/4

Prezentowany wzmacniacz zbudowałem z myślą o pracy emisją SSB w pasmach amatorskich 3,5-7-14MHz. Przy sterowaniu 7 watami, oddaje moc na poziomie 250 watów. Przy doborze warunków pracy dla lamp QQE-06/40 posiłkowałem się opisem wzmacniacza mocy na takiej lampie z książki Zdzisława Bieńkowskiego SP6LB pt. „Poradnik ultrakrótkofalowca”.

Jest to klasyczny układ wzmacniacza na dwóch równolegle połączonych lampach, sterowanych w siatce pierwszej. Napięcie anodowe 900V uzyskiwane jest poprzez potrojenie napięcia zmiennego z sieci 230V. Zasilacz zawiera na wejściu układ automatycznego wybierania fazy, zbudowany na dwóch przekaźnikach, przeznaczonych do pracy w instalacjach napięcia zmiennego 230V. Z powielacza pobierane jest również napięcie dodatnie do zasilania siatek drugich, po wcześniejszym poddaniu go stabilizacji za pomocą diód Zenera oraz z wykorzystaniem wysokonapięciowego tranzystora wykonawczego. Małej mocy transformator dostarcza napięcia żarzenia dla obydwu lamp, jak również napięć dla regulowanego prostownika napięcia ujemnego do zasilania siatek pierwszych oraz prostownika 12V, do zasilania przekaźników i elementów sygnalizacyjnych na diodach LED. Przełączanie lamp w tryb nadawania i odbioru zrealizowane jest poprzez załączanie i odłączanie napięcia na siatki drugie. Dławik anodowy wykonałem według opisu LZ2ZK. Zastosowany jako C-1 w PI-Filtrze kondensator o maksymalnej pojemności około 90pF wymagał dołączenia na niższych pasmach dodatkowej pojemności. Tak samo rzecz się miała z kondensatorem C-2 (z radiostacji RBM-1).


SKRZYNKA ANTENOWA ZT_01

Przedstawiana skrzynka powstała w wyniku potrzeby posiadania dopasowania wyjścia Transceiver-a FT-857 do różnych typów anten podczas wyjazdów aktywacyjnych w ramach programu SPFF. W przyjętym założeniu miała to być skrzynka jak najmniejsza rozmiarowo oraz poręczna w obsłudze. Z uwagi na posiadane elementy wybrałem układ zmodernizowanego filtru „T”.

Dwu sekcyjny kondensator na wejściu, to odbiorczy kondensator o pojemności 2x450pF z tranzystorowego radia, posiadający w sobie przekładnię 1:3, w którym dokonałem usunięcia co drugiej płytki z rotora i stratora. W efekcie swobodnie pracuje przy mocy nadawczej 100 watów. Dla pokrycia pasm poniżej 14MHz, musiałem zastosować dołączanie do każdej sekcji dodatkowych pojemności o wartości 68pF.

Kondensator wyjściowy też pochodzi z jakiegoś odbiornika tranzystorowego, w którym w jednej sekcji dostrzegłem ciut większe od przeciętnych odległości między płytkami. Dodany dodatkowo przełącznik, dołącza (w zależności od potrzeb) równolegle dodatkową pojemność 100pF.

Wykonałem typowe (zaczerpnięte z literatury krótkofalarskiej) cewki powietrzne, dla których zastosowałem 24-pozycyjny przełącznik, wyraźnie poprawiający komfort procesu strojenia skrzynki.

Przedmiotową skrzynkę od 3 lat skutecznie wykorzystuję podczas terenowych wyjazdów z antenami FD-4 oraz FD-3, dipolami na 7 i 10MHz, anteną Long Wire 41,5 metra z balunem 1:9, a także gołym przewodem o takiej długości, włączanym bezpośrednio do gniazdka antenowego. Zamontowany na tylnej ścianie przełącznik służy do wyłączania skrzynki (Bay-Pas), w przypadku potrzeby szybkiego dokonania sprawdzenia warunków propagacyjnych na innych pasmach, bez jej przestrajania na to pasmo.


SKRZYNKA ANTENOWA ZT_02

Pozytywne efekty w dostrajaniu anten podczas wypraw terenowych przy wykorzystaniu skrzynki ZT-01, zachęciły mnie do złożenia następnej – bardziej jednak rozbudowanej w zakresie osiągania właściwego dostrajania, a także rozszerzającej możliwości jej wykorzystania.

W efekcie powstała kolejna skrzynka w układzie zmodernizowanego filtru „T”. Zamiast cewki z przełączanymi odczepami, zastosowałem ślizgowy wariometr, którego indukcyjność można w każdej chwili podwoić poprzez szeregowe dołączenie do niego takiej samej indukcyjności, nawiniętej na czerwonym rdzeniu Amidon.

Zastosowane kondensatory zmienne o pojemności około 300pF zapewniają z wariometrem właściwe działanie układu na wszystkich pasmach KF. Dwu sekcyjny kondensator na wejściu dodatkowo wyposażyłem w małą przekładnię planetarną 1:3.

Przełącznik do wyłączania obwodu filtra (Bay-Pas) wyprowadziłem tym razem na płytę czołową. Na tylnej płycie znajdują się przełączniki i gniazda umożliwiające pracę skrzynki na jednej z dwóch anten niesymetrycznych, podłączenia jednej anteny symetrycznej (poprzez balun 1:4) względnie anteny typu LW.

Zastosowane elementy powodują, iż skrzynka jest porównywalna gabarytowo do skrzynki MFJ-969.

  


SKRZYNKA ANTENOWA T_01

W swojej konstruktorskiej działalności znalazłem również czas na zbudowanie typowo wyjazdowej skrzynki w układzie filtru typu „T”, jaki powszechnie stosowany jest przez fimę MFJ.

Zastosowane kondensatory zmienne, przy stosunkowo małych rozmiarach, mają pojemność około 180pF i pracują bez problemów przy mocy 100 watów. Element indukcyjny to cewka nawinięta na czerwonym rdzeniu Amidon o średnicy 3cm. Nawinąłem na nim 28 zwojów drutu o średnicy 0,7mm, czyniąc odczepy co jeden zwój, poczynając od 4-tego. Przełączanie indukcyjności realizowane jest  24-ro pozycyjnym przełącznikiem. Na ścianie tylnej, poza gniazdami wejścia i wyjścia, znajduje się również przełącznik Bay-Pas.

Skrzynka ta, bardzo dobrze współpracuje podczas wyjazdów z antenami FD-4, FD-3, dipolem na 7 i 10MHz, a także z anteną LW 41,5m z balunem 1:9. Problemem jest właściwe zestrojenie nią anteny LW 41,5m w postaci gołego przewodu.

W porównaniu z wcześniej wykonanymi antenami w układzie „ZT”, antena ta nie zestraja się tak wąsko jak wcześniejsze. Zauważalna jest możliwość większego przestrajania TRX-a na danym paśmie, bez zauważalnej zmiany wartości pomiaru SWR przy nadawaniu.

 


Masz ciekawy projekt? zrobiłeś własną konstrukcję? chcesz się tym podzielić?

Zapraszamy do współredagowania kącika technicznego.

Napisz do nas: sq7pl@interia.pl